Hareketsiz bir yaşam tarzının kaçınılmaz olarak bilişsel gerilemeye yol açtığı genel olarak kabul edilir, ancak bu o kadar basit değildir.
Farklı şekillerde oturabilirsiniz / My kolajı, fotoğraf depositphotos.com
“Oturmak yeni sigara içmektir” ifadesini her zaman duyuyoruz ve bu zaten sağlıklı bir yaşam tarzının aksiyomu haline geldi. Bize sandalyede ya da kanepede geçirilen her dakikanın bedeni kaçınılmaz olarak yaşlılığa yaklaştırdığı öğretildi. Araştırmalar uzun süredir uzun süreli oturmanın bilişsel gerilemeyle bağlantılı olduğunu gösteriyor.
Ancak yeni araştırmalar, hareketsiz davranışın beyin sağlığı üzerindeki etkisinin, kişinin bu zamanı nasıl geçirdiğine, özellikle de oturmanın “aktif” mi yoksa “pasif” olmasına bağlı olduğunu öne sürerek bu tabloyu karmaşıklaştırıyor, Inc. yazıyor.
Alzheimer Hastalığı Dergisi’nde yayınlanan çalışma, oturma ve bilişsel sağlık arasındaki ilişkiyi inceliyor. Şu anda dünya çapında 55 milyondan fazla insan Alzheimer hastalığı da dahil olmak üzere demansla yaşıyor ve her yıl yaklaşık 10 milyon yeni vaka rapor ediliyor.
Geçmiş çalışmalar hareketsiz davranışı bilişsel gerilemeyle ilişkilendirirken, birçoğu oturmayı tek ve homojen bir aktivite olarak ele aldı. Aynı çalışma, farklı hareketsiz davranış türlerinin beyni nasıl etkilediğini daha iyi anlamak için aktif oturma (okuma veya oyun oynama gibi) ile pasif oturma (TV seyretmek gibi) arasında ayrım yaparak daha incelikli bir yaklaşım benimsiyor.
Metodoloji
Araştırmacılar, başlangıcından Eylül 2024’e kadar sekiz elektronik veri tabanından (EMBASE, Web of Science, PsycINFO, CINAHL, Medline, SPORTDiscus, PubMed ve Scopus) verileri analiz etti. Bilişsel işlevi uyarmak için özel olarak tasarlanmış yapılandırılmış programlar yerine, doğal, günlük ortamlardaki tipik hareketsiz aktiviteleri inceleyen 85 çalışmanın sistematik bir incelemesini gerçekleştirdiler.
- Sonuçlar – Her oturma eşit yaratılmamıştır.
Halk sağlığı araştırmacısı ve ortak yazar Paul Gardiner, “Oturma şekli bir fark yaratıyor. Bu bulgular, TV izlemek yerine kitap okumak gibi günlük küçük seçimlerin yaşlandıkça beyin sağlığının korunmasına yardımcı olabileceğini gösteriyor” dedi.
Çok sayıda çalışmanın gözden geçirilmesinde Gardiner ve meslektaşları şunu buldu: aktif oturma Okuma, kart oyunları ve bilgisayar kullanımı da dahil olmak üzere, sürekli olarak daha iyi bilişsel sağlıkla ilişkilendirildi. Bu aktiviteler yürütücü işlevler, olaysal bellek ve çalışma belleğindeki gelişmelerle ilişkilendirildi.
Pasif oturmaaksine neredeyse her zaman olumsuz bilişsel sonuçlarla ilişkilendirildi. Televizyon izlemek gibi kişinin hem fiziksel hem de zihinsel olarak kendini kapattığı aktiviteler, bilişsel performansın düşmesi ve demans riskinin artmasıyla ilişkilendirilmiştir.
Egzersiz beyin sağlığı için gerekli olmaya devam etse de, bulgular zihinsel katılımın da önemli olduğunu ve sandalyeden kalkmayı gerektirmediğini gösteriyor. Otururken beyninizi aktif tutmak yine de önemli bilişsel faydalar sağlayabilir.
Gardiner ve meslektaşları, bulguların gelecekteki araştırmalara ışık tutacağını ve mevcut halk sağlığı önerilerine nüanslar katacağını umuyor. Yalnızca oturma süresini azaltmaya odaklanmak yerine, pasif ve aktif hareketsiz davranış arasındaki farkın vurgulanmasını ve insanların daha bilinçli seçimler yapmalarını sağlamayı öneriyorlar.
Gardiner, “Sağlık tavsiyeleri, insanlara basitçe ‘daha az oturmalarını’ söylemekten, otururken zihinsel olarak daha aktif aktiviteleri teşvik etmeye doğru değişebilir. Bu, insanların uzun vadeli beyin sağlığını destekleyen ve potansiyel olarak demans riskini azaltan basit, gerçekçi yaşam değişiklikleri yapmasına yardımcı olabilir” dedi.
My daha önce neden yatmadan 3 saat önce yemeyi bırakmanız gerektiğini bildirmişti.